Stary cmentarz łemkowski w Ropicy Górnej

Stary cmentarz łemkowski w Ropicy Górnej (dawniej Ropicy Ruskiej) to niezwykle nastrojowa, zabytkowa nekropolia położona w Beskidzie Niskim – gmina Sękowa. Znajduje się na łagodnym zboczu około 200 m na północny zachód od cerkwi (dziś kościół rzymskokatolicki pw. św. Michała Archanioła). W cieniu otaczających go drzew stoi do dziś kilka zabytkowych krzyży kamiennych i żeliwnych oraz kilka grobów. Stanowi jeden z niewielu namacalnych śladów po dawnych mieszkańcach wsi – Łemkach, którzy zostali stąd przymusowo wysiedleni w 1947 roku w ramach akcji „Wisła”.
Na cmentarzu zachowało się kilka unikalnych, starych nagrobków wykonanych z kamienia oraz żeliwa, które są kwintesencją dawnej kultury i sztuki łemkowskiej.
Najbardziej charakterystycznym i oryginalnym elementem cmentarza jest:
- kamienna figura Matki Bożej wykonana przez ludowego artystę: Matka Boża w wyprostowanej postawie z dlonmi złożonymi do modlitwy, bosą stopą depcze węża, umieszczona na wysokim postumencie – koniec XIX w.
- płyta nagrobna z 1882 r. z reliefem krzyża łacińskiego, obok mniejsza z 1904 r. oba z inskrypcją polską.
- krzyz żeliwny łaciński na cokole z piaskowska, na czołowej ścianie obrys krzyża prawosławnego z datą 1895. Całość otoczona niskim płotkiem wykonanym z metalowych prętów.
- krzyż łaciński żeliwny z Chrystusem Ukrzyżowanym, u podstawy krzyża anioł śmierci. Na cokole z piaskowca, na czołowej ścianie obrys krzyża prawosławnego, data 1900 r. a poniżej jeszcze mały krzyż prawosławny.
- krzyż łaciński żeliwny na którym znajduje się postać Ukrzyżowanego, w połowie krzyza znajduje się tarcza. Na cokole z piaskowca, na czołowej ścianie obrys krzyża prawosławnego i data 1901
- Krzyż prawosławny z piaskowca z 1904 r., na czołowej ścianie cokołu płaskorzeźba św. Mikołaja w półpostaci, inskrypcja cyrylicą, wykonawcą był Wojciech Serwoński z Gorlic
- krzyż prawosławny z piaskowca, wykonany z jednego bloku kamienia wraz z Chrystusem. Na czołowej scianie cokołu płaskorzeźba św. Mikołaja w półpostaci. Inskrypcja pisana cyrylicą, grób Anny Smoleń
Innym ciekawym obiektem jest żeliwny krzyż łaciński, na którym znajduje się wijący wąż, całość znajduje się na wysokim cokole z piaskowca.

Miejsce to zachowało swój dawny, nostalgiczny urok. Dawniej nekropolia była w całości otoczona drewnianymi żerdziami, z których do czasów współczesnych przetrwały jedynie fragmenty. Cmentarz niedawno był odnowiony, na szczęście jest wykoszony i w miarę zadbany... Dobrze, że ktoś zaczyna dbać o stare nagrobki, bo to przecież część naszej historii! Koniecznie trzeba ratować takie miejsca i na szczęście są grupy wolontariuszy, którzy tym się zajmują. Takie cmentarze kryją w sobie wiele tajemnic, o których warto przypominać ludzkości. Nagrobki są stare i zniszczone, ale można w nich dostrzec dawne piękno i staranność wykonania, dbałość o szczegóły w wykonaniu artysty rzeźbiarza i kamieniarza z Gorlic Pana Wojciecha Serwońskiego oraz nieznanego mi z nazwiska artystę-kamieniarza ludowego – Gracoń?
Dzisiaj Łemków na Łemkowszczyźnie jest niewielu, trudno im zaopiekować się każdym cmentarzem... ten obowiązek patriotyczny muszą zadbać mieszkańcy, wolontariusze a przede wszystkim władze samorzadowe. Takie miejsca wzbogacają ten region i przyciągają turystów, którzy pragną poznać prawdziwą historię tej ziemi...
Wkrótce Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny, mam nadzieję że i tu zapłoną światełka dla tych co spoczęli w tej ziemi.... To są miejsca nie tylko pamięci osób zmarłych, ale również mówiące o historii naszego rejonu. Szkoda tylko, że tyle pięknych miejsc jest zaniedbanych i zapomnianych!
Cmentarze są natrwalszym elementem naszej kultury. Wędrując po Beskidzie Niskim nieraz napotykamy w środku lasu resztki pomników nagrobnych. Łatwo je przeoczyć. Najlatwiej je dostrzec w porach roku, kiedy nie ma na drzewach liści - późną jesienią, zimą i wczesną wiosną. Warto pisać o takich miejscach, byśmy nie zapomnieli, że kiedyś, za jakiś czas przyjdzie i nam spocząć w mogile i dobrze by było,żeby ktoś nam zapalił świeczkę .

ZOBACZ GALERIE ZDĘĆ

Wróć do newsów