44. Łemkowska Watra rozpoczęła się w Zdyni.
Zapalono ogień pamięci !

WATRA znaczy OGIEŃ a dokładniej ognisko, przy którym zasiadały kiedyś pokolenia Łemków, śpiewając i rozmawiając w swoim ojczystym języku, snując marzenia o swojej przyszłości w poczuciu wspólnoty szukając ukojenia po przykrych losach historii. Tegoroczne spotkanie odbywa się pod hasłem „Nie ma jak w domu”. Nawiązuje ono do bolesnej historii przesiedleń oraz nieustannego odbudowywania wspólnoty i powrotu do korzeni.
Będziemy mogli się spotkać w dniach 17.07 - 19.07.2026 r. w Zdyni (łem.Żdynia - Ждиня), gmina Uście Gorlice, pow. Gorlice na 44 „Łemkowskiej Watrze”.
O godz. 12.30 w pierwszym dniu (piątek) zapalono Watrę – ogień pamięci, który będzie płonął aż do niedzieli tj. do 19 lipca, symbolizuje żywą kulturę Łemków. Uroczyste rozpalenie 44. Łemkowskiej Watry dokonał , starosta imprezy, Stefan Kłapyk , w towarzystwie Pana Jacka. Uczestnicy mogą wziąć udział w licznych koncertach zespołów tradycyjnych i nowoczesnych, spotkaniach autorskich, wystawach oraz warsztatach rzemiosła i rękodzieła. W tym roku organizatorzy ze Zjednoczenia Łemków szczególnie akcentują dawne, wielokulturowe dziedzictwo Beskidu Niskiego, zapraszając do dyskusji również przedstawicieli mniejszości romskiej, żydowskiej i polskiej.

Po oficjalnym otwarciu scenę przejęło najmłodsze pokolenie. Występy zespołów Hrajwiter, Krajoczka i Wowcza Zhraja z Przemyśla, Rosa z Uścia Gorlickiego oraz Ruczaj z Gorlic zgromadziły obok sceny rodziców, dziadków i przyjaciół młodych artystów. Każdy występ nagradzano gorącymi brawami, a najmłodsi uczestnicy szybko zamienili przestrzeń przed sceną w spontaniczny parkiet taneczny.
O godz. 16.00 rozpoczął się koncert ,,Wsjady bywaj a swij dim ne zabywaj”
Wystąpiły takie zespoły jak: Arkan – zespół tańca ludowego z przemyskiej szkoły – „Szaszkewycziwky” (Polska) Halyna Lukashonok z Ukrainy, Studenty tanciujut z Polski, Dumka – Polska i Witrohon zaspół tanca ludowego Biały Bór - Polska
O godz. 18.00 odbył się piękny koncert – Chto soj spiwat tot o bidi zabywat
Wystąpił zespół: Krajka z Przemysla i Słowiany z Krakowa
Na zakończenie pierwszego dnia odbył się koncert – Naj ciłe seło znaje jak soj Wanio huliaje – wystąpił Stefan Stec& Fajta z Koszyc – Słowacja, Vodihray – 50 lecie -Lubin – Polska oraz HarazD – zespół folkowo – rockowy z Gdańska.
Podczas Watry odbywały się wydarzenia towarzyszące takie jak:
PRZESTRZEŃ OBRAZU i SŁOWA, SPOTKANIA W CHYŻY, WATROCZKA I MAJSTERNIA oraz XXVII ŁEMKOWSKA SPARTAKIADA
Jednak niezależnie od programu artystycznego najważniejsze wydawało się to, co działo się pomiędzy koncertami – rozmowy, spotkania i wspomnienia. Właśnie dlatego dla wielu uczestników Łemkowska Watra pozostaje czymś więcej niż festiwalem. Jak mówił Stefan Kłapyk, starosta tegorocznej edycji, jest to przede wszystkim miejsce, gdzie można przypomnieć sobie, kim się jest i skąd się pochodzi.
A gdy nad Zdynią zapadł wieczór, płonąca watra stała się symbolem tego, co organizatorzy powtarzają od lat: niezależnie od tego, jak daleko los rozrzucił Łemków po świecie, raz w roku wszyscy odnajdują drogę do domu.
Pierwszy dzień watry rozpoczął i zakończył się piękną i ciepłą pogodą. Oby pogoda dopisała przez pozostałe dwa dni.!!

W sobotę 18 lipca o godz. 10.30 w Miejscu Pamięci, nastąpiło oficjalne otwarcie Watry. Uczestniczyli przedstawiciele władz centralnych, wojewódzkich, powiatowych i licznie zgromadzone duchowieństwo kościoła greckokatolickiego i prawosławnego. Kościół unijny, bizantyjsko - ukraiński reprezentowali: biskup eparchii wrocławsko-koszalińskiej Włodzimierz Juszczak, oraz bp. pomocniczy Mariusz Dmyterko, bp eparchii olsztyńsko – gdańskiej Arkadiusz Trochanowski.
Gościem Watry byli również posłowie: Piotr Lachowicz – PO, Urszula Nowogórska – PSL. oraz Stanisław Pasoń – PSL Wiceprzewodniczący Sejmiku Woj. Mał. – wszyscy Ci zabrali głos.
- Spotykamy się dziś, jak co roku w miejscu szczególnym - mówił Grzegorz Trochanowski, przewodniczący Zjednoczenia Łemków. - Tu, na Łemkowskiej Watrze, gdzie zawsze upamiętniamy ofiary Akcji „Wisła”. Pamiętamy o zniszczeniu Łemkowszczyzny, rozdzieleniu rodzin, o bólu, który nie zniknął mimo upływu lat. Jesteśmy tu, by oddać hołd naszym przodkom, wysiedlonym, upokorzonym, zapomnianym - dodał.
Po modlitwie, złożono wieńce i kwiaty pod pomnikiem upamiętniającym ofiary akcji "Wisła", w Miejscu Pamięci - przeprowadzonego przez władze komunistyczne w 1947 r. przymusowego wysiedlenia Łemków z południa Polski. Uderzeniem w dzwon pokoju było przypomnieniem o tej akcji. Zespół pieśni i tańca LEMKOWYNA ze Lwowa zaśpiewał ,,Ojcze Nasz” a na scenie amfiteatru, zespół ,,Lemkowyna” odśpiewał hymn watry - Гори наші Карпати, a po nim wygłoszono okolicznościowe przemówienia.
Nastąpiło też wręczenie odznaczeń ,,Wirnyj predkam” w sposób szczególny wyróżniono Annę Dobrowolską za kultywowanie krywulek łemkowskich według tradycji z Komańczy i okolic.

Gdy wybrzmiały ostanie słowa, scena przejęta została przez artystów, którzy bardzo licznie zjechali w tym roku do Zdyni. Watrowa scena już od piątkowego południa tętniła życiem, a sobotnie uroczystości były tylko preludium do dalszych wydarzeń artystycznych. Oprócz tradycyjnej muzyki, tańców i pysznego jedzenia, odbyły się koncerty, występy artystyczne oraz inne atrakcje związane z Watrą. Na scenie wystąpili m.in.: Kyczera z Legnicy, Zoria z Uścia Gorlickiego, Svidnicki heligonkari ze Świdnika, Lemkowyna ze Lwowa, Kalina i Karpatanin z Preszowa. Po godzinie 16-tej wystąpil Witrohon z Bialego Boru, Dumka z Górowa Iławeckiego, Bawmycia – Zimna Woda z Ukrainy i Lemkiwskyj Perstenyk z Gorlic. Wieczorem wystąpił YOSFOVYCH LIVE Z ze Lwowa i WERCHOWYNA z Warszawy. O godz.20.00 na scenie amfiteatru ukazał się zespół folk-rock O.Yarmola Haydamaky z Kijowa, następnie Nadija z Leszno Górnego. Na zakończenie drugiego dnia wystąpił zespół etno – Fusion – ETNOGEN z Kijowa – wszyscy artyści reprezentują kulturę łemkowską, ukraińską, karpacką i folkową.
Bardzo ważnymi elementami Watry są też miejsca obok głównej sceny. Majsternia kolejny raz przypomniała czym trudnili się ludzie na karpackiej wsi. Na Watroczce dzieci uczą się łemkowskich tańców, piosenek i zabaw. W Namiocie Literackim i w Chyży odbywały się inspirujące spotkania z ludźmi nauki, sztuki oraz polityki. Odbył się turniej siatkówki i szachowy. Pogoda wspaniała, choć przelotnie popadało.
Ważnym elementem sobotniego programu są także rozmowy i spotkania poświęcone historii regionu. Uczestnicy mogli wziąć udział w panelach dotyczących Łemkowszczyzny, Romów, relacji polsko-ukraińskich oraz dziejów Łemków od średniowiecza do czasów współczesnych.

Więcej informacji znajdziesz tu: TU

Ostatni trzeci dzień Watry rozpoczął się przy pięknej słonecznej pogodzie, o godzinie 10.00 w kaplicy greckokatolickiej obok Watry, została odprawiona Msza św. koncelebrowana przez trzech biskupów. W tym samym czasie w cerkwi w Zdyni odprawiono nabożeństwo z udziałem duchowieństwa kościoła prawosławnego.
Motywem przewodnim niedzielnych wydarzeń były „Śpiewy z Beskidów”, a na scenie ponownie pojawiły się dobrze znane zespoły, m.in. Bawnycia i Dywocwit z Zymna Woda, Barwinok z Krakowa, Kyczerka i Kyczera z Legnicy oraz Lemkiwskyj Perstenyk z Gorlic. Ich występy wprowadziły uczestników w klimat zadumy, ale też radości z pielęgnowanej tożsamości.

O godz. 14.00 odbył się konkurs ,,Łemkowszczyzna okiem dziecka” a po godzinie nastąpił ciąg dalszy koncertu w którym wystąpiły zespoły z Polski. Następnie odbył się konkurs recytacji i śpiewu. W dalszej części dnia wystąpiły kolejne zespoły – z Polski, Słowacji i Serbii. Śpiew, taniec i stroje ludowe po raz kolejny udowodniły, że łemkowska kultura to skarb Europy Środkowo-Wschodniej. Na zakończenie Watry odbył się występ chóru cerkiewnego z Krynicy Zdroju, zagrał jeszcze zespół folkowy Domu Kultury w Ruskim Keresturze – Serbia oraz duet wokalno – instrumentalny z Małastowa
Po tym koncercie nadszedł czas zgaszenia palącej się od początku festiwalu symbolicznej watry i rozjechać się każdy w swoją stronę. Za rok większość przyjedzie znowu. Nie zapominajmy też o tym co dla Watry najważniejsze – być ze sobą, poznawać się oraz świętować z ludźmi z całego świata przy akompaniamencie różnorodnej muzyki. Łemkowska Watra 2026 ponownie udowodniła, że ogień wspólnoty i pamięci nadal płonie mocnym światłem.
Ceremonii zagaszenia 44 Watry dokonał starosta Watry Stefan Kłapyk

DO ZOBACZENIA ZA ROK!!

nieco historii

I i II Watra w Czarnym koło Uścia była warsztatami Zespołu Pieśni i Tańca „Łemkowyna” z siedzibą w Bielance i była zorganizowana w lipcu 1983 - 1984 r. Dla organizowania następnych aż do roku 1991 każdorazowo i corocznie powoływano odrębny Komitet Organizacyjny. Trzecia odbyła się w Hańczowej w 1985 r. W latach 1986 – 1989 Łemkowska Watra odbywała się w Bartnem. Watra w Zdyni odbywa się od 1990 r. Od roku 1992 jej stałym i jedynym organizatorem jest Zjednoczenie Łemków w Gorlicach. „W łemkowskiej odmianie nazwy Zdynia (Żdynia znaczy „czekaj ma mnie") jest jakiś symbol. Czekaj przy ognisku, ogrzej się miłością do współziomków, zadumaj nad losem tego narodu. Nie zapominaj, że jesteś Łemkiem, członkiem grupy etnicznej, narodu, który nie ma swojego państwa, ale ma swój język, kulturę, historię. Temu właśnie służy święto Kultury Łemkowskiej - Watra" „Watry" przybierały rozmaite formy. Odbywały się konkursy wiedzy o historii, kulturze i geografii Łemkowszczyzny. Młodzi ludzie dzięki konkursom stykali się z tradycją swych ojców. Dzięki temu, że program „Watr Łemkowskich" jest różnorodny zaspokaja potrzeby różnorodnych grup jej uczestników. Stwarza możliwość rozmowy w ojczystym języku. Młodzi uświadamiają sobie i doceniają swą odrębność. Watra jest świętem, które proponuje oryginalną, autentyczną formułę. Zbudowana jest wokół jądra tradycyjnej kultury łemkowskiej. Podczas rytuałów związanych z obchodami święta udział biorą zespoły pieśni i tańca, chóry i orkiestry oraz grupy rockowe i folkowe. Rola i znaczenie „Watry" wykracza poza kultywowanie tradycyjnego dziedzictwa. Imprezie towarzyszy m.in. spartakiada łemkowska, kiermasz wydawnictw, prezentacja ginących rzemiosł i zawodów, wystawy oraz małe formy teatralne.
Ostatni dzień Watry miał bardziej rodzinny charakter. W niedzielę na scenie zaprezentują się zespoły dziecięce i folklorystyczne, odbyło się rozstrzygnięcie konkursu „Łemkowszczyzna okiem dziecka”, a także konkurs recytacji i śpiewu. Ostatnim zaplanowanym wydarzeniem jest uroczyste zagaszenie ognia 44. Łemkowskiej Watry.

Wróć do newsów